کمیسیون

معرفی کمیسیون

کمیسیون شکایات انتخاباتی، برای اولین بار در سال 1384 خورشیدی جهت رسیدگی به شکایات انتخابات ولسی جرگه و شوراهای ولایتی، منحیث یک نهاد مؤقت و یک بخشی از (JEMB) ایجاد شد. همچنان در سال 1388 و 1389 به منظور رسیدگی به شکایات انتخابات ریاست جمهوری و شوراهای ولایتی و انتخابات ولسی جرگه  طور موقت و مستقل شکل گرفت. قبل از تصویب قانون تشکیل، وظایف و صلاحیت های انتخاباتی در سال 1392 کمیسیون شکایات انتخاباتی به شکل موقت و مستقل ایجاد گردیده و بعد از ختم پروسه رسیدگی به شکایات انتخاباتی ملغی گردید.

بعد از توشیح قانون انتخابات و قانون تشکیل، وظایف و صلاحیت های کمیسیون انتخابات و کمیسیون شکایات انتخاباتی در سال 1392 خورشیدی، توسط رئیس جمهور، کمیسیون فعلی شکایات انتخاباتی، بحیث یک نهاد مستقل و دایمی به منظور رسیدگی به اعتراضات و شکایات انتخاباتی ایجاد شد.

چارچوب حقوقی

پس از کشمکشهای انتخابات سال 1393 حکومت، اعضای شورای ملی و نهاد های جامعه مدنی سعی نمودند، تا اصلاحات انتخاباتی را به میان آورند. در پاسخ به این تلاشها، حکومت وحدت ملی افغانستان، کمیسیون خاص اصلاحات انتخاباتی را به منظور آوردن اصلاحات ضروری و بنیادی درون نهادی و بصورت کل در امور انتخابات به وجود آورد که سر انجام این کمیسیون، با در نظر داشت تجارب و مطالعه کاستی های که در انتخابات گذشته وجود داشت، پیشنهاداتی را به حکومت ارائه نمود که سرآنجام، حکومت مبتنی بر این پیشنهادات به تغییر قانون انتخابات پرداخت؛ تا بالاخره، قانون جدید انتخابات بر اساس فرمان تقنینی شماره (105) رئیس جمهوری اسلامی افغانستان در تاریخ 11/ 6/ 1395  توشیح و نافذ گردید. بر اساس ماده 28 قانون انتخابات، کمیسیون شکایات انتخاباتی به منظور رسیدگی به اعتراضات و شکایات ناشی از تخطی، تخلف و شناسایی جرایم مربوط به انتخابات، ایجاد گردیده است. این کمیسیون منحیث یک نهاد دائمی و دارای پنج عضو می باشد.

مأموریت این کمیسیون:

کمیسیون شکایات انتخاباتی مطابق به قوانین نافذه کشور، به منظور تامین عدالت و شفافیت در جریان انتخابات، دفاع از حقوق کاندیدان و رأی دهندگان از طریق رسیدگی به اعتراضات و شکایات ناشی از تخطی ها، تخلفات و جرایم انتخاباتی ایجاد و تأسیس گردیده است. این کمیسیون به طور دوامدار، برای تحکيم و تعميم ديموکراسی از طريق ايجاد فضای اعتماد، بلند بردن سطح مشارکت ملی و نھادينه شدن انتخابات منظم و معياری، در کشور فعالیت می کند.

صلاحیت ها:

کمیسیون شکایات انتخاباتی در مرکز و ولایات، مطابق ماده 30 قانون انتخابات، دارای صلاحیت های ذیل می باشد:

  1. رسیدگی به موارد اعتراض بر فهرست کاندیدان و رأی دهندگان و شرایط و اوصاف کاندیدانی که در جریان انتخابات مطرح می شوند؛
  2. رسیدگی به شکایات ناشی از تخلفات انتخاباتی، مشروط بر اینکه، شکایت مطابق احکام این قانون در زمان معینه آن ثبت گردیده باشد؛
  3. صدور توصیه، اخطار و دستور به اقدام اصلاحی به شخص یا اداره ای که مرتکب تخلف گردیده است؛
  4. وضع جریمه های نقدی حسب احوال مطابق احکام قانون انتخابات؛
  5. صدور دستور در مورد شمارش مجدد آراء در مراکز رأی دهی مشخص، قبل از اعلام نتایج انتخابات؛
  6. بی اعتبار شناختن اوراق رأی دهی فاقد شرایط لازم؛
  7. حذف کاندیدان به اساس دلایل موجه مطابق قانون.
  8. شناسایی جرایم انتخاباتی طبق صراحت ماده (97) قانون انتخابات و ارجاع آن به ارگان های عدلی و قضایی.

تصامیم این کمیسیون در ارتباط به منازعات ناشی از تخطی ها، تخلفات و جرایم انتخاباتی در دو مرحله ولایتی و مرکزی اتخاذ میگردد. طبق ماده (93) قانون انتخابات، تصامیم کمیسیون مرکزی منحیث عالی ترین مرجع رسیدگی به قضایای انتخاباتی، نهایی تلقی گردیده و هیچ مرجع دیگری داخلی یا خارجی، نمی تواند، قضایای انتخاباتی را از دایره صلاحیت این کمیسیون خارج کند.